على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3350

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تيز خاطر چالاك . و ترسان و بيمناك . مشهى ( mocahhi ) ص . ع . برانگيزانندهء آرزوى نفس . مشى ( macy ) م . ع . مشى مشيا و تمشاء ( از باب ضرب ) : گذشت بر روى پايهاى خود و رفت . و مشى بالنميمة مشيا : سخن‌چينى نمود . و مشى فلان : خداوند مواشى بسيار گرديد فلان . و مشى الرجل : راه يافت آن مرد . و منه قوله تعالى : نُوراً تَمْشُونَ بِهِ . مشى ( macy ) ا . پ . مأخوذ از تازى - روش و رفتن . و مشى كردن : راه رفتن . مشى ( maciyy ) ا . ع . داروى مسهل . مشيا ( macy ) ا . پ . بلغت زند : روغن گوسپند . مشيأ ( mocayy ) ص . ع . مختلف . و مختل الخلقة . مشياط ( mecy t ) ص . ع . ناقة مشياط : ماده شتر زود فربه شونده . ج : مشائيط . مشياع ( mecy ' ) ص . ع . رجل مشياع : مرد فاش‌كننده‌اى كه راز را نتواند نگاهدارد . مشيب ( macib ) پ . كلمهء نهى يعنى آشفته مگرد و درهم مشو . و ملرز . مشيب ( macib ) ا . ع . سپيدى موى و پيرى . مشئة ( mace'at ) و مشية ( maciyyat ) م . ع . شاء شيئا و مشيئة و مشية . ر . شئ . مشية ( macyat ) ا . ع . يك مرتبه رفتن . مشية ( mecyat ) ا . ع . نوع رفتن . و هيئت رفتن و رفتار . مشية ( maciyyat ) ا . ع . ارادهء خداوند تبارك و تعالى . الحديث : قال الرضا عليه السلام : الابداع و الارادة و المشية اسماء ثلثة و معناها واحد . مشيت ( maciyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اراده و خواست خداوند عالم . مشيج ( macij ) ص . ع . درهم و آميخته . ج : امشاج . و نطفة امشاج : نطفهء مرد و نطفهء زن بهم آميخته . مشيح ( mocih ) ص . ع . جمل مشيح : شتر توانا و سريع . و نيز شتر پهن و برآمده سينه . مشيح ( mocih ) ا . ع . مرد با كوشش در كار . و مردى كه روباروى شخص و متوجه وى باشد و مانع باشد چيزى را كه پشت سر او بود . مشيحى ( macih ) ا . ع . كار سخت و كارى كه در آن مبادرت نمايند . و هم فى مشيحى من امرهم : يعنى ايشان در كارى هستند كه در آن مبادرت مىكنند و در آن با هم آميخته‌اند . مشيخاء ( macix ' ) و مشيخة ( macayxat ) و ( macixat ) ع . ج . ج . شيخ . مشيد ( macid ) ص . ع . اندود شده از گچ و آهك و جز آن . و افراخته . يق : قصر مشيد : اى مرتفع . مشيد ( mocayyad ) ص . ع . شيد اندود . و اندود شدهء از گچ و آهك و جز آن . و افراخته شده و مرتفع . و قصر مشيد اى مرتفع . مشيد ( mocayyad ) ص . پ . مأخوذ از تازى - استوار و محكم و افراخته . مشيد ( mocayyed ) ص . ع . به گچ و آهك و جز آن محكم‌كننده . مشيدة ( mocayyadat ) ص . ع . افراخته و مرتفع . قوله تعالى : فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ . مشيده ( mocayyede ) ص . پ . مأخوذ از تازى - استوار و محكم و افراخته . مشير ( mocir ) ص . ع . با دست اشاره‌كننده . و هر چيزى كه بدان اشاره مىكنند . مشير ( mocir ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مشورت‌كننده و تدبيركننده . و وزير و صاحب مشورت . مشيران ( mocir n ) پ . ج . مشير . و مشيران سلطنت : وزيران دانا و آگاه . مشيرة ( mocirat ) ا . ع . انگشت سبابه . مشيز ( mocayyaz ) ص . ع . برد مشيز : چادر خطدار سرخ . مشيط ( macit ) و مشيطة ( ma - ) ( citat ) ص . ع . شانه كرده . يق : لمة مشيطة . مشيع ( maci ' ) ص . ع . اناء مشيع : آوند پر . مشيع ( mecya ' ) ا . ع . كينه‌ور پر از بخل و ناكسى . مشيع ( mocayya ' ) ا . ع . شجاع و دلير . و شتابكار و عجول . مشيع ( mocayya ' ) ص . ع . مشايعت كرده شده . مشيعة ( maci'at ) ا . ع . پاره‌اى از پنبهء غاز كرده . مشيعة ( maci'at ) ا . ع . كدوى خشك ميان‌تهى كه زنان در وى پنبه نهند . مشيعة ( mocayya'at ) ا . ع . گوسپندى كه از جهت لاغرى و ضعف محتاج آن باشد كه كسى از پس آن را براند تا بگوسپندان ديگر رسد .